Klachtbehandeling volgens de Wet op de Rechtelijke Organisatie


De Wet op de rechterlijke organisatie biedt de mogelijkheid om een klacht in te dienen over de wijze waarop een rechterlijk ambtenaar met rechtspraak belast zich tegenover de klager heeft gedragen. De klacht moet betrekking hebben op de manier waarop een rechter of raadsheer zich in de uitoefening van zijn/haar rechterlijke functie tegenover de klager heeft gedragen.

Over welke personen kan een klacht worden ingediend?

Er kan een klacht ingediend worden over:

  • Rechters in de rechtbanken en raadsheren in de gerechtshoven en de Hoge Raad;
  • Rechtsprekende leden van de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven;
  • Niet-rechterlijke leden van de bijzondere kamers van de rechtbanken en gerechtshoven;
  • De voorzitter en leden van de Raden van Discipline;
  • De voorzitter en leden van de kamers voor het notariaat;
  • De leden en plaatsvervangende leden van de regionale tuchtcolleges en het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg;
  • Leden van het College voor de rechten van de mens;
  • Leden van het parket bij de Hoge Raad.

Waarover kan een klacht worden ingediend?

De klacht moet gaan over een gedraging van een rechter; over de manier van doen van de rechter of over de wijze waarop de rechter de klager heeft bejegend. Er kan niet geklaagd worden over de uitspraak van de rechter of over beslissingen van de rechter tijdens en over de procedure. Klachten over een rechterlijke beslissing kunnen niet in behandeling worden genomen door de procureur-generaal.

Procedure

Klachten worden in eerste instantie behandeld bij het desbetreffende gerecht. Elk gerecht heeft daarvoor een eigen klachtenregeling. Als de klager niet tevreden is met de uitkomst van die procedure, dan kan de klager vervolgens een klacht, volgens de bepalingen in de Wet op rechterlijke organisatie, indienen bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad. De procureur-generaal kan, na een vooronderzoek, besluiten de klacht voor te leggen aan de Hoge Raad.

Indienen klacht

Klachten worden schriftelijk ingediend bij de procureur-generaal. Dit kan onder meer door een ondertekende en ingescande brief te e-mailen naar: PG@hogeraad.nl met vermelding als onderwerp: “klacht art. 13a Wet RO”.

De brief bevat een zo duidelijk mogelijke beschrijving van de gedraging en de daartegen gerezen klacht. Het bevordert een vlotte behandeling van de klacht als de stukken van de interne klachtbehandeling worden meegezonden door de klager.

Behandeling klacht

In het vooronderzoek stelt de procureur-generaal de klager, de beklaagde rechter en het betrokken gerechtsbestuur in de gelegenheid nadere informatie te geven. Er vindt geen onderzoek plaats indien de klacht niet in behandeling kan worden genomen, bijvoorbeeld omdat die betrekking heeft op een rechterlijke beslissing. Indien een klacht wel binnen het bereik van de klachtregeling valt maar om een andere reden niet in behandeling behoeft te worden genomen, vindt evenmin een vooronderzoek plaats. Dit is bijvoorbeeld het geval als de klacht te laat is ingediend, of als duidelijk is dat de klager onvoldoende belang heeft bij een onderzoek door de Hoge Raad omdat de klacht in de interne procedure behoorlijk is behandeld en afgedaan.

Als een vooronderzoek heeft plaatsgevonden, stelt de procureur-generaal de klager, de beklaagde rechter, en het gerechtsbestuur op de hoogte van zijn bevindingen. De procureur-generaal kan besluiten een klacht voor te leggen aan de Hoge Raad. De behandeling gebeurt door de vierde kamer van de Hoge Raad. De Hoge Raad beoordeelt of de beklaagde rechter zich al dan niet behoorlijk heeft gedragen. De Hoge Raad kan ook beoordelen of het betrokken gerechtsbestuur zich al dan niet behoorlijk heeft gedragen. Dit oordeel wordt vastgelegd in een schriftelijke, gemotiveerde beslissing.

De beslissing van de Hoge Raad heeft geen gevolgen voor (lopende) rechtszaken. Evenmin kan de Hoge Raad bij zijn beslissing maatregelen opleggen aan de beklaagde rechter of schadevergoeding toekennen aan de klager.


Wet op de rechtelijke organisatie

Behandeling klachten in jaarverslag

Gegevens over de behandeling van klachten over rechters staan elk jaar in het jaarverslag van de Hoge Raad.